હલેસે હલેસે

Is it possible that more often than not, the real cause of unhappiness could simply be greed and envy? Enjoy!

હલેસે હલેસે

ન  દુઃખો અહિં જેને સાચા મળ્યા છે

બીજાના સુખો પર દુખી થઇ ગયા છે

ગજાથી વધારે ભરી લે છે  નૌકા

હલેસે હલેસે એ હાંફી રહ્યા છે

(c) હિમાંશુ ભટ્ટ (2003)

ક્ષણ

I am archiving a wonderful post from  that my dear friend ઊર્મિ had made earlier this year for my poem ક્ષણ. You can enjoy the original post here.

—- from Gagar ma Sagar —-

ઘણા વખતથી જાણે આપણી આ ગાગરની અંદરનાં સાગરનાં પાણી થોડા ઊંડા ઊતરી ગયા હોય એમ હું બહુ ભરતી નથી આવી શકી.  પરંતુ ઊર્મિસાગર.કૉમની દરેક વર્ષગાંઠને કવિઓનાં શબ્દ અને સ્વરથી ઉજવવાનો ચાલુ કરેલો ચીલો આ વખતે પણ ચાલુ જ રહેશે, એની ખાતરી આપું છું.  સમય સમય પર અહીં આપની સમક્ષ થોડી બુંદો લાવવાની કોશિશ જરૂર કરતી રહીશ.  અને હાલની વ્યસ્તતામાંથી સમય મળતા જ ભવિષ્યમાં હું ફરી નિયમિત રીતે આપની સમક્ષ આ ગાગરમાં થોડી કવિતાની બુંદો લાવી શકું એવી તમારી સાથે સાથે હું પણ સ્વયં પાસે આશા રાખું છું. તો ચાલો, આજથી એક સપ્તાહ માટે આપણે માણીએ, કવિનાં શબ્દ અને સ્વરની જુગલબંધી…

આજે મારા એક ખૂબ સારા કવિ મિત્ર હિમાંશુભાઈ ભટ્ટનું એક મુક્તક અને એક ગઝલમાંનાં શબ્દને માણીએ અને એમનાં જ સ્વરમાં સાંભળીએ…
img_0293-sml
(છટકતી ક્ષણો… 5/28/2012… ફોટો: ઊર્મિ)
– મુકતક –
હતી એક ક્ષણ એ, અને એક ક્ષણ આ
હતો એક જણ હું, અને એક જણ આ
કદી છે છલોછલ, કદી સાવ સૂકું
કહો જળ તો જળ આ, કહો રણ તો રણ આ
(૨૦૦૫)
– ગઝલ –
ક્ષણોની ઝડપથી બદલતી ક્ષણો છે
જો મટકું  છું પાંપણ, છટકતી ક્ષણો છે
હતાશાની ક્ષણ છે, નિરાશાની ક્ષણ છે
ને ઉલ્લાસ તો ક્યારેક આશાની ક્ષણ છે
મથું છું, મથું છું,મથું છું, હું એવો
નજરમાં મેં સૂક્કો દરિયો છે દેખ્યો
હો કાલે ખબર શું, બને કાંઈ એવું
વિતેલી ક્ષણો ને, હું સ્પર્શી શકું ના
છે મન બાવરું, શું સમજાવું એને?
વિતેલી ક્ષણોમાં તો જીવન વસ્યું છે
ફેલાવી હાથો, હું બેસી પડ્યો છું
ક્ષણે ક્ષણને આજે હું દેખી રહ્યો છું
ક્ષણોનો સબબ છે, જો સમજી શકો તો
ક્ષણોમાં છે જીવન, જો સ્પર્શી શકો તો
ક્ષણોમાં ભીંજાણો, ખૂલી મારી આંખો
જીવી લઉં બચેલા છે,બે-ચાર શ્વાસો…

– હિમાંશુ ભટ્ટ (1995)

હિમાંશુભાઈની ગઝલ માટે મને હંમેશા પક્ષપાત રહ્યો છે.  એ ખૂબ જ ઓછી ગઝલો લખે છે પરંતુ ખૂબ જ ગૂઢ હોય છે. તેઓ ખૂબ જ સરળ શબ્દોમાં લખે છે, પરંતુ એમનાં શબ્દને પામવા માટે એમાં ઊંડા ઉતરવું પડે, ડૂબકી મારવી પડે, મરજીવા બનવું પડે…

અહીં તેઓ ક્ષણની વાત લઈને આવ્યા છે.  જો કે વાત માત્ર ક્ષણની નથી, ક્ષણોથી ભરચક આખી જિંદગીની છે.  કવિને ક્યારેક ક્ષણો છેતરામણી લાગે છે તો ક્યારેક વ્હાલી લાગે છે… ક્યારેક આખું જીવન એમાં સમાયેલું લાગે છે તો ક્યારેક એમાંથી ક્યાંક સરી ગયેલું લાગે છે… ક્યારેક ક્ષણોમાં જીવનનો બોધ દેખાય છે તો ક્યારેક એ કોરીધાકોર લાગે છે… ક્યારેક આશાવંત તો ક્યારેક નિરાશાજનક… ક્યારેક ક્ષણોમાં એ પોતે ભીંજાય છે તો ક્યારેક ક્ષણોને પોતાનાથી ભીંજવવાનો યત્ન કરે છે…  અંતમાં કવિ પેલા હિંદી ગીત જેવી જ વાત કરે છે: સો બરસ કી જિંદગી સે અચ્છે હૈ, પ્યાર કે દો-ચાર દિન…

એક આડ વાત તરીકે… હિમાંશુભાઈ સાથેનાં એક ફોન-કોલ દરમ્યાનની એક ક્ષણ મને હજી પણ યાદ છે કે થોડા વર્ષો પહેલા જ્યારે વિવેક મને છંદ શીખવવાની બેફામ કોશિશ કરતો હતો અને મારા મગજની બત્તી હજી થતી ન્હોતી.  ત્યારે એક દિવસ હિમાંશુભાઈ સાથે ફોન પર વાત કરતા કરતા એમણે મને એક ગઝલનું પઠન કરીને બોલીને મને એનો લય સમજાવ્યો… અને એ ક્ષણેએમણે જાણે કે મારા મગજની મેજીક સ્વિચ ઓન કરી દીધી હોય એમ વિવેકનાં બધા પાઠો જે પહેલા સમજાયા ન્હોતા એ બધા ત્યારે તુરત જ એકીસાથે મને સમજાઈ ગયા હતા.  આ તો અહીં એમણે ક્ષણની વાત કરી એટલે મને પણ મારી એ મેજીકલ મોમેંટ યાદ આવી ગઈ…  ઊર્મિ:)

કરે લાચાર જે મનને,

કરે લાચાર જે મનને, ખપે એવા સહારા શું?
સફર તો છે ઘણી બાકી, તું શોધે છે કિનારા શું?
સજાવી આંખમાં સપનું કદી જીવન જીવી તો જો
પછી કળશે તને બંધુ, કે ડાહ્યા શું, દિવાના શું…

– હિમાંશુ ભટ્ટ્

ઇતિહાસ

I recently came back from an overseas tour. Visiting some of the historic places made me think about all the different perspectives that people and populations may have on some of the same historic events. Here is a muktak on the many shades of history, with an introduction from Vishwadeepbhai Barad from the Gujarati Sahitya Sarita in Houston, TX.

સત્યના બે પ્રકારો હોય શકે ખરા? ત્યાં કવિએ પ્રશ્નાર્થ મુકી દીધો છે.ને વાંચકો પર છોડી દીધું છે. પણ ઈતિહાસ, ભુતકાળમાં નજર નાંખો..તો જે હિટલરને જગતના ઘણાં વ્યક્તિ નફરતથી જુએ! પણ બીજા દ્ર્ષ્ટિઅકોણથી જુઓ તો જર્મન દેશમાં એમને પ્રત્યે કુણી લાગણી જોવા મળે! એજ રીતે આપણાં પુરાણ પુસ્તક”રામાયણ”માં રાવણનું પાત્ર ને દરેક વ્યક્તિ જુદી, જુદી દ્રષ્ટિથી જુએ છે..પણ સત્યને કઈ નજરથી નિહાળો એની પર આધાર છે..સત્યતો સત્ય છે..પણ એને સમજવું, જાણવું લોખંડના ચણા ચાવવા સમાન છે..
-વિશ્વદીપ

તારીખના જ્યાં જ્યાં લખાણો હોય છે

ત્યાં એક તરફા કાં વિધાનો હોય છે?

હો એકનો શૂરવીર, દોષી અન્યનો

શું સત્યના પણ બે પ્રકારો હોય છે?

હિમાંશુ ભટ્ટ (c) ૨૦૦૯

You can also enjoy this muktak at Gujarati Sahitya Sarita

તું જે છે તેજ તું દિસે

Friends

Wishing you all a happy and healthy new year! Here is a new year wish for you, me and everyone….

 

તું જે છે તેજ તું દિસે, કશું પણ આવરણ ના હો

સદા તારા વિચારોમાં રણકતા અન્ય જણ ના હો

ન હો, ભૂતકાળનો સાયો, ન હો આગામની ચિંતા

સદા તું જીવજે એવું, નમાલી એક ક્ષણ ના હો

 

(c) હિમાંશુ ભટ્ટ (૨૦૦૯)

મટકું જો પાંપણ્

What is the worth of our lives? What we leave behind? How would you quantify that? Wealth? How about the people who did not have a chance. Like the scores of poor villagers who died in Orissa in 1999 – in that ravaging flood? How about Ajay Ahuja – the Indian Air Force pilot who gave his life for our country in Kargil? Would you consider their lives to be worth less than say – Princess Diana’s – or your’s – now that you have dollars in your bank account?

A life should be evaluated by what one dreams of. A poor kamvali’s dream of college education for her child is no less grand than anybody else’s. Nor is her life!  Enjoy.

મટકું જો પાંપણ્

જો મટકું છું પાંપણ્ તો સ્વપનો ઝરે છે
ઈમારત આ ઝાકળ થી દિલની બને છે
જીવ્યાની રહે બસ આ સ્વપ્નો નિશાની
બધાં ક્યાં મિનારા બનાવી શકે છે?

હિમાંશુ ભટ્ટ … 1997

હતી એક ક્ષણ એ

Remember – કેડેથી નમેલી ડોશી? 

I wrote this muktak for my father on his 70th birthday. Growing up, most of us have fond memories of our childhood. As boys, more than anyone else, we look up to our fathers when we are growing up. We find them to be a source of unbound inspiration, courage, hope and love. Now the same father, when he turns 70, you start seeing in a slightly different perspective. On one hand you have a great deal of love, respect, admiration and gratitude for him, and at the same time, you cannot help but notice the effects of  time. The one invulnuerable rock of your life, you have to accept now, is vulnerable to the passage of time.

This is an eternal feeling that many generations have shared before us and many will share after us. This muktak is dedicated to my father – Vinod Bhatt. Enjoy!

હતી એક ક્ષણ એ, અને એક ક્ષણ આ
હતો એક જણ હું, અને એક જણ આ
ક્દી છે છલોછલ, કદી સાવ સૂકું
કહો જળ તો જળ આ, કહો રણ તો રણ આ

હિમાંશુ ભટ્ટ … ૨૦૦૫

 

I would also like to re-dedicate, a sher from  ghazal  હતી પોતાની શું ઓળખ , to my father today

તને દેખાય જે મારી, નથી ઉંચાઈ પોતાની
ઉભો છું હું આ કોના પર? અને મારે ખભે કોઇ…

 

Enjoy!